ಕಮಲಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ

17/12/2022

ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಮಲಶಿಲೆ. ಇದು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರದಿಂದ 35 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕಮಲಶಿಲೆಯು ಸುಂದರವಾದ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಬ್ಜಾ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಕಮಲಶಿಲೆಯು ಗ್ರಾಮದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪುರಾತನ ಶ್ರೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

ದೇವಾಲಯ :  ಕಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗದಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕಮಲಶಿಲೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಲಿಂಗದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಹಾಕಾಳಿ, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಯರ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ. 1968 ರಲ್ಲಿ, ಕುಬ್ಜಾ ನದಿಯಿಂದ ಪ್ರವಾಹದ ನೀರು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು ಸುಮಾರು 20 ಅಡಿಗಳಿಗೆ ಏರಿತು. ಇದರಿಂದ ನದಿಯ ಕಡೆ ಇರುವ ಗೋಡೆ ಕುಸಿಯಿತು. ನಂತರ 1990 ರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇಡೀ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾದ ಮರವು ಹಲಸು ಮತ್ತು ಭೋಗಿಯ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ ದೊರೆಗಳಾದ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ “ಸಲಾಮ್ ಪೂಜೆ” ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಇದೆ.

ದೇವತೆ :  ದೈವತ್ವವು ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಹಾಕಾಳಿ ದೇವಿ, ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯ ಏಕೀಕೃತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

ಕಥೆಗಳು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಕಾಂಡದ ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಪಿಂಗಳಾ ಎಂಬ ಅಪ್ಸರೆಯು ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನರ್ತಕಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಒಂದು ದಿನ ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಅವಳು ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಳು. ಇದರಿಂದ ಕೊಪಗೊಂಡ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡಿದಳು. ಇದರಿಂದ ಅವಳು ತನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಳು ಮತ್ತು ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕುಬ್ಜ ಆಗಿ ಜನಿಸಿದಳು. ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಗಿ ಪಿಂಗಳಾ ಶಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡಾಗ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ಖರಾಸುರನ ಎಲ್ಲಾ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಭೂಲೋಕಕ್ಕೆ ಬರುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಹಾರದ ನಂತರ ಮುಂದೆ ಲಿಂಗದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು. ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಋಷಿ ಆಶ್ರಮದ ಬಳಿ ಲಿಂಗವು ಕಮಲಶಿಲೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ಕುಬ್ಜಳಿಗೆ ಸುಪಾರ್ಶ್ವ ಗುಹೆಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ದೇವಿಯು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವವರೆಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವಂತೆ ಹೇಳಿದಳು. ನಂತರ ಕುಬ್ಜಳಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ಕಮಲಶಿಲೆ (ಲಿಂಗ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ರೈಕ್ವಾ ಋಷಿ ಆಶ್ರಮದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕುಬ್ಜಾ ನದಿ ಮತ್ತು ನಾಗ ತೀರ್ಥದ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಕುಬ್ಜಳಿಗೆ ಮಥುರಾಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗಾಗಿ ಕಾಯಲು ಹೇಳಲಾಯಿತು ನಂತರ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಅವಳು ತನ್ನ ಶಾಪವಿಮೋಚನೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಗೆ ತನ್ನ (ಕುಬ್ಜಾ) ಹೆಸರಿಡುವಂತೆ ಬೇದಿಕೊಂಡಳು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಪ್ರವಾಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಪೂಜಿಸು ಎಂದು ದೇವಿಯು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು. ಕಮಲಶಿಲೆ (ದೇವತೆ ಶ್ರೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿಯ) ಲಿಂಗವು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಾಗ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಮಲಶಿಲೆ (ಲಿಂಗ) ಬ್ರಹ್ಮ ಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ನಂತರ ಜನರು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶ್ರೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು.